دنیای موسیقی

وبلاگ با نام دنیای موسیقی


یکی از تأثیر گذارترین آلات موسیقی و اصیل ترین ساز مازندران به شمار می رود . که در دو واژه ( لَله ) ( laleh ) که در مازندران نام گیاهی است . کلمه وا ( wa ) به معنی باد است . یعنی سازی که با باد دمیده می شود . لَله وا ونی دارای هفت بند و 6 گره می باشند که در بند چهارم یک سوراخ در روی نی و یک سوراخ در پشت ساز که محل انگشت شصت می باشد . تفاوت اساسی لَله وا با نی در اینست که به سرنی موسیقی سنتی از داخل تراشیده می شود . نازک می گردد ولی سر لَله وا از بیرون و به صورت مایل بطرف جای لب قوس می دهد طوری که کامل روی لب بنشیند و هر اندازه سر لَله وا از نظر قطر کلفت تر باشد سطح اتحاد لب بر ساز بیشتر خواهد شد و نوازنده راحتتر ساز می نوازد . ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز سینتی سایزر
سینتی سایزر (synthesizer) یک ساز الکترونیکی می باشد که در ساده ترین ح از یک یا چند نوسان ساز به عنوان مولد صدا (oscillator) تشکیل شده است. این مولدها بخش اصلی تولید فرمهای مختلف امواج صوتی برای پردازش ، ترکیب و در نهایت تولید صدای مورد نظر هستند. در نسل های اولیه سینتی سایزرهای آنالوگ به این ماژول vco لقب داده اند که اختصار voltage controlled oscillator می باشد. یعنی نوسان سازی که با تغییر ولتاژ آن تغییر می کند.واژه ی synthesis به معنای ترکیب و ساخت می باشد که با پسوند er به synthesizer (در برخی نگارش ها synthesiser) یعنی ترکیب کننده تبدیل شده است. در زبان فارسی، نگارش سینتیسایزر به صورت پیوسته صحیح تر است اما به جهت طولانی بودن واژه و زیبایی آن را به صورت جدا ” سینتی سایزر” می نویسیم . دستگاهی که با ترکیب صداها و افکتهای مختلف، صدای جدیدی خلق می کند. روایت است که پیش از اختراع سینتی سایزر الکترونیک مخترعینی بوده اند که سازهای ا تیکی را به شیوه ی خاصی با هم ترکیب کرده بودند و ساز جدیدی خلق کرده بودند که میتوانستند آن را به دست و پاهای خود کنترل کنند و چندین صدا را همزمان ایجاد و به اجرا بپردازند؛ در واقع این دستگاه ها نسل اول سینتی سایزرهای ا تیکی به شمار می آیند. ادامه مطلب

اطلاعات

تمیز فلوت ریکوردر بعد از هربار استفاده، فلوت ریکوردر خود را تمیز کنید. این کار، هم به لحاظ بهداشتی اهمیت دارد هم اینکه ساز را در بهترین شرایط برای نواختن نگه میدارد. 1- ریکوردر های پلاستیکی را میتوانید در ماشین ظرفشویی یا در سینک آشپزخانه، با آب گرم و صابون بشویید. قبل از شستشو، قطعه های ساز را از هم جدا کنید و اطمینان حاصل کنید که صابون، کاملا پاک شده است. قطعه دهانی را میتوانید با یک مسواک قدیمی یا یک پیپ پاک کن، تمیز کنید. قبل از نواختن مجدد، صبر کنید تا فلوت ریکوردر کاملا خشک شود. برای ریکوردر های چوبی، قطعات فلوت را جدا کنید و با دقت به وسیله ی تکه پارچه ای تمیز، رطوبت ساز را بگیرید. تمیز فلوت ریکوردر 2- ریکوردر خود را در پوشش نگه دارید. زمانی که از ساز استفاده نمیکنید، برای جلوگیری از اشیده شدن یا آسیب دیدن حفره ی سوت مانند بالای ساز، آن را در پوشش قرار دهید، زیرا آسیب دیدن این قسمت، میتواند ساز را کاملا بلا استفاده کند.
3- فلوت ریکوردر را از دماهای شدید دور نگه دارید. ساز خود را در مقابل تغییر حرارت ناگهانی یا نور مستقیم خورشید قرار ندهید و هرگز آن را در ماشین گرم یا نزدیک به منبع گرما نگذارید. این نکته برای تمام سازها صدق میکند، به خصوص برای ریکوردر های چوبی.
4- یاد بگیرید چگونه با بسته شدن مسیر ساز مقابله کنید. چگالی دانه های رطوبت در مسیر هوای ریکوردر می تواند باعث مسدود شدن آن گردد. برای اینکه گرفتگی را در هر دو نوع ریکوردر های پلاستیکی یا چوبی به حداقل برسانید، میتوانید قبل از نواختن، قسمت بالایی ساز را با نگه داشتن آن در دست، جیب یا زیر بازوی خود، به دمای بدن برسانید. اگر آب در مسیر هوای فلوت ریکوردر، جمع شده باشد، حفره ی بالای آن را با یک دست به طور کامل بپوشانید و با شدت داخل ساز بدمید. این کار باید رطوبت اضافه حد را خارج کند. تمیز فلوت ریکوردر اگر گرفتگی ادامه داشت، می توانید مسیر هوا را با مخلوط یک قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی غیر معطر، با سه قاشق غذاخوری آب تمیز کنید. محلول را از طریق حفره ی سوت مانند، یا از پایین به داخل فلوت ریکوردر بریزید و قبل از تخلیه بگذارید کمی داخل لوله ی ساز بماند. قبل از نواختن مجدد، اجازه دهید تا ساز کاملا خشک شود.

اطلاعات


آشنایی با دستگاه ها و گوشه های موسیقی سنتی ایرانی
تاریخچه مختصر
در ایران باستان هنگام برآمدن و فرو رفتن خورشید گروهی به نواختن طبل و کرنا می پرداختند. در اوستا بخش یسناها آمده که پزشکان بیماران خود را با موسیقی ایرانی درمان می د.
در آن دوران سه نوع موسیقی آئینی (دینی)، بزمی و رزمی مرسوم بوده است، همچنین در جشن های طبیعت و روزهای تاریخی و ملی نواها و موسیقی ایرانی ویژه ای اجرا می شد. در دوران هخا ان سرودها و ترانه هایی به نام هوره در جنگ ها و جشن ها اجرا می د که امروزه در ایلام و سرزمین های غرب ایران با همین نام رایج است.
انواع سازهای موسیقی کلاسیک ایرانی به سه بخش تقسیم می شوند:
ف ی
سفالی
چوبی
و از لحاظ شکل صدای تولید شده هم به یک دسته بندی سه تایی مطابق زیر می رسیم:
سازهای زهی مانند:
زخمه ای: تار، دوتار، سه تار، عود، تنبور، بربط، چگور، رباب، قانون، چنگ- کششی: کمانچه، قیچک، سرود -زهی – کوبشی: سنتور
سازهای بادی: فلوت، نی، قره نی، نی انبان، کرنا، با لابان، وزله، سرنا، نفیر، دونیه، شمشال
سازهای ضربی: دایره، دهل، تنبک، نقاره، سنج، طاس، دف جنس و صدای ساز
سازهای ف ی که معمولاً از جنس برنج یا مس هستند، به طریق “ریخته گری یا چکش کاری” ساخته می شوند. سازهای سفالی، همانطور که از نام آن پیداست از جنس سفال (گل رس پخته شده) می باشد. برخی تنبک ها و سازهای بومی مانند طاس های پوستی و فاقد پوست از سفال – دستی یا با چرخ ساخته می شوند.
سازهای چوبی به طریق «تراش و برش» ساخته می شوند. این گروه از سازها بیشترین و متنوع ترین سازها را درخود جای می دهد و آنجا که سخن از نواختن یا ساختن سازهای ایرانی است بیشتر این سازها در ذهن تداعی می گردد. اکثریت سازهای زهی و برخی سازهای ضربه ای به این روش ساخته می شوند. ردیف در موسیقی ایرانی
موسیقی ردیف دستگاهی امروز ایران از دورهٔ آقا علی اکبر فراهانی (نوازندهٔ تار دورهٔ ناصرالدین شاه) باقی مانده است. آقا علی اکبر فراهانی به واسطهٔ میرزا تقی خان فراهانی ( کبیر) برای نشر موسیقی ایرانی به دربار دعوت شد. سپس این موسیقی توسط آقا غلامحسین (برادر زاده آقا علی اکبر) به دو پسر علی اکبرخان به نام های میرزا حسینقلی و میرزا عبدالله، آموخته شد و آنچه از موسیقی باستانی ایران امروزه مورد استفاده تر و معروف تر است، دسته بندی موسیقی توسط این دو در قالب مجموعه نواخته ها و آموزش هایشان است که به نام «ردیف موسیقی» نامیده می شود.
ردیف در واقع مجموعه ای از مثال های ملودیک در موسیقی ایرانی است که تقریباً با واژهٔ رتوار در موسیقی غربی هم معنی است. یک مجموعهٔ ردیف، مجموعه مثال هایی موسیقایی از هر کدام از گوشه های یک دستگاه است که بیانگر نسبت نت های مورد استفاده در آن گوشه و حال و هوای احساسی آن است.
گردآوری و تدوین ردیف به شکل امروزی از اوا سلسلهٔ زند و اوایل سلسلهٔ قاجار آغاز شده است. یعنی در اوایل دورهٔ قاجار سیستم مقامی موسیقی ایرانی تبدیل به سیستم ردیف دستگاهی شد و جای مقام های چندگانه را هفت دستگاه و پنج آواز گرفت. انواع دستگاه در موسیقی ایرانی
هر دستگاه موسیقی ایرانی، توالی ای از های مختلف موسیقی ایرانی است که انتخاب آن توالی حس و شور خاصی را به شنونده انتقال می دهد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه موسیقی تشکیل شده است و معمولاً بدین شیوه ارائه می شود که از درآمد دستگاه آغاز می کنند، به گوشهٔ اوج یا مخالف دستگاه در میانهٔ ارائه کار می رسند، سپس با فرود به گوشه های پایانی و ارائهٔ تصنیف و سپس رِنگی اجرای خود را به پایان می رسانند. موسیقی سنتی ایران شامل هفت دستگاه و شش آواز است. هفت دستگاه ردیف موسیقی سنتی ایرانی عبارت اند از: دستگاه شور
دستگاه نوا
دستگاه ماهور
دستگاه چهارگاه
دستگاه همایون
دستگاه راست پنج گاه
دستگاه سه گاه

1- شور

خیلی از آهنگ هایی که در جشن ها پخش می شود، در همین دستگاه شور ساخته شده اند. همانطور که از اسمش هم پیداست، موسیقی این دستگاه پر است از شور و انرژی. شور یکی از دستگاه های بسیار بزرگ موسیقی ایرانی به حساب می آید که حال و هوای آن به موسیقی ایرانی به حساب می آید که حال و هوای آن به موسیقی منطقه مازندران نزدیک است. البته این دستگاه نغمه هایی ملهم از موسیقی مناطق مرکزی ایران و کردستان هم شنیده می شود.

نمونه: آلبوم یاد ایام شجریان و به خصوص خود تصنیف یاد ایام یکی از نمونه های خوب دستگاه شور است. آلبوم «زیباترین» علیرضا افتخاری و «مرا عاشق» شهرام ناظری هم دو نمونه مشهور دیگر از این دستگاه بزرگ هستند.

2- نوا

به علت شباهتی که به دستگاه شور دارد، شناختش کمی به آگاهی نیاز دارد. در واقع اگر دستگاه شور را خوب بشناسید می توانید به تفاوت نغمه های نوا با شور پی ببرید. با این حال اگر دلتان یک شور و حال حس می خواهد، می توانید پیگیر آهنگ های این دستگاه هم بشوید.

نمونه: تصنیف «رفتم در میخانه» و آلبوم «نوا مرکب خوانی» از محمدرضا شجریان دو نمونه از این دستگاه هستند. «کنسرت نوا» از حسین علیزاده که دو نوازی تار و تنبک است و آلبوم «نینوا» باز هم از حسین علیزاده از دیگر نمونه های این دستگاه هستند.

3- ماهور

ماهور یکی از دستگاه های گسترده موسیقی ایرانی محسوب می شود که حال و هوای کاملا شادی دارد. اگر دلتان می خواهد با شنیدن یک موسیقی سنتی حس روح و روانتان شاد بشود، آهنگ هایی از این دستگاه را گوش کنید که اتفاقا نمونه های زیادی هم دارد.

بعضی از زبان شناس ها می گویند واژه «ماهور» تغییر یافته واژه «ماژور» یکی از گام های اصلی موسیقی غربی است. جالب اینجاست که حال و هوای هر دویشان هم مشابه است. این دستگاه چند بخش دارد که بعضی بخش هایش به موسیقی منطقه سیستان و بلوچستان، بعضی هایش به موسیقی اسان و لرستان و یک قسمت های دیگرش هم به موسیقی آذری آذربایجان نزدیک است.

نمونه: آهنگ معروف «مرغ سحر» ساخته مرتضی نی داوود یکی از نمونه های شناخته شده این دستگاه است. مرتضی نی داوود، یکی از شاگردان خوب میرزا حسینقلی و درویش خان خودش هم یکی از ردیف دان های موسیقی ایرانی بوده. شروع این آهنگ کاملا الهام گرفته از درآمد ماهور است. «ز من نگارم خبر ندارد» از آلبوم آهنگ وفا و «ز دست محبوب» از آلبوم شب وصل هم در این دستگاه خوانده شده اند.

4- چهارگاه

بعضی از دستگاه ها به زمان مشخصی از روز تعلق دارند ومعمولا آن موقع روز است که شنیدنشان به دل آدم می چسبد. چهارگاه دستگاهی است که کاملا به صبح ها اختصاص دارد. کافی است یکی از آهنگ های این دستگاه را اول صبح یا در زمان خمودگی و گوش کنید تا انرژی تان برای یک روز کامل جفت و جور بشود.

نمونه: قطعه معروف «سلام» ایی که در آلبوم «صبحگاهی» علیزاده به زیبایی اجرا شده، نمونه ای زیبا از یک قطعه موسیقی ایرانی در دستگاه چهارگاه است که خیلی هایمان سال ها اول صبح هایمان را با آنها شروع کرده ایم، بدون اینکه بدانیم در این دستگاه ساخته شده اند. آلبوم «دستان» محمدرضا شجریان هم در این دستگاه کار شده. قطعه بی کلام «دخترک ژولیده» علینقی ی هم در این آلبوم مثال خوبی برای آشنایی با فضای چهارگاه است.

5- همایون

یکی از دستگاه های بسیار غمگین ایرانی که میزان غمش از آواز دشتی هم بیشتر است! اگر بغض توی گلویتان گیر کرده و بهانه می خواهید برای اینکه هر آنچه در دل دارید بیرون بریزید، یکی از آهنگ های این دستگاه را پلی کنید و سر و صورتتان را بسپارید به سیل اشک.

نمونه: قطعه «شد خزان گلشن آشنایی» جواد بدیع زاده و آهنگ معروف «اگر بار گران بودیم رفتیم» در این دستگاه ساخته شده اند. آهنگ «کاروان» شهرام ناظری که بارها در تلویزیون بر روی نماهنگی مرتبط با ی جنگ تحمیلی شنیده شده هم یکی دیگر از نمونه های این دستگاه است.

6- راست پنجگاه

یکی از دستگاه های مهجور ایرانی است که خیلی کم کار شده. راست پنجگاه شباهت هایی به دستگاه ماهور دارد. توی حرکت نت هایی که برای گوشه های هر دستگاه نوشته شده یک روند مشخص بالارونده یا پایین رونده وجود دارد. نت های موجود در دستگاه راست پنجگاه و ماهور کاملامشترک هستند اما این حرکات و گردش ملو ان است که با هم فرق دارد.

نمونه: آلبوم «چشمه نوش» و آلبوم مشترک حسین علیزاده و علیرضا افتخاری با نام «راز و نیاز» دو نمونه خیلی خوب این دستگاه هستند.

7- سه گاه

بعضی می گویند سه گاه، منشعب شده از دستگاه چهارگاه است. «سه گاه» علاوه بر ح بیدارکننده که مشخصه اصلی دستگاه چهارگاه است، بعضی جاها ح شور و وجد دارد که آن هم به خاطر عوض شدن یکی دو نت کوچک است. این دستگاه شباهت هایی هم به دستگاه شور دارد و خلاصه مناسب است برای اینکه درجه ح ان را چندتایی ارتقا بدهد!

نمونه: آهنگ رسوای زمانه علیرضا قربانی در آلبومی با همین نام که با همایون م کار کرده در این دستگاه است. تصنیف «آسمان عشق» در آلبومش با همین نام و تار زلف، غم عشق و دل شیدا آلبوم «رسوای دل» و به ویژه آهنگ های «از غم عشق تو» این آلبوم، به خوبی این دستگاه را معرفی می کند.

الفبای موسیقی سنتی

دنیای موسیقی آنقدر پر از واژه های شیک و خارجی است که اگر آدم همینطور یکهو یک متن تخصصی را شروع کند، امکان دارد سریعا بی خیالش بشود. این اصطلاحات تخصصی اگرچه کامل نیستند اما در حد فهمیدن این مطلب و ادعا اینکه «من از موسیقی سنتی بیشتر از یک ساز می دانم!» کافی است.

- گوشه یا مقام: هر کدام از آهنگ هایی که قدیم ترها در مناطق مختلف ایران خوانده می شد را یک گوشه یا مقام می گویند. در واقع کوچکترین جزء هویت دار از ردیف موسیقی ایرانی است.

- دستگاه: خیلی از گوشه های موسیقی سنتی ایران، به این خاطر که به یک منطقه تعلق دارند، حال و هوای مشابهی دارند. این گوشه های با حال و هوای مشترک، همگی در یک مجموعه به نام دستگاه جمع آوری شدند و نام اختصاصی خودشان را گرفتند.

- آواز: هر آواز از مجموع چند گوشه تشکیل شده. این گوشه ها در واقع عضوی از همان هفت دستگاه بوده اند که چون با همدیگر شباهت بیشتری داشته اند، از دل دستگاه ها بیرون کشیده شده اند و نام آواز بر مجموعه شان گذاشته شده.

- ردیف موسیقی ایرانی: مجموعه این دستگاه ها و آوازها در کت به نام ردیف موسیقی ایرانی جمع آوری شده. این کتاب در واقع دایرة المعارف موسیقی سنتی ایرانی است که این روزها نسخه هایی از آن به صورت اختصاصی برای هر کدام از سازها چاپ شده است. مثل ردیف موسی معروفی که برای پیانو، ردیف طاهرزاده و دوامی برای آواز و ردیف ابوالحسن صبا برای نی.

- مرکب خوانی: در مرکب خوانی نوازنده از یک دستگاه شروع می کند و به تدریج وارد دستگاه های دیگر می شود. البته افرادی که این کار را می کنند، باید شناخت دقیقی از ردیف موسیقی داشته باشند. اصطلاحی در موسیقی داریم به نام فرود. برای توضیح کلمه فرود بهتر است یک مثال بزنیم تا ربطش را با مرکب خوانی بفهمیم؛ مثلا شما در دستگاه ماهور هستید، گوشه ها را دانه دانه جلو می روید تا می رسید به گوشه دلکش. این گوشه وجه تشابهاتی با دستگاه شور دارد. اگر نوازنده یا خواننده متبحر باشند، آن لحظه خیلی زیرکانه می تناند ادامه کار را در دستگاه شور برود اما چون کارش را از ماهور شروع کرده است نهایتا باید کار را در همان ماهور ختم کند.

در واقع خیلی زیرکانه وارد دستگاه شور می شود و دوباره برمی گردد در دستگاه ماهور فرود می آید. یعنی از نقاط تشابه دستگاه ها کمک گرفته و مرکب خوانی می کنند.

- نت شاهد: نتی است که در هر دستگاه یا آواز بیشترین کاربرد را داشته و در تداعی حال و هوای آن دستگاه یا آواز هم سهم بیشتری دارد. اغلب گوشه ها معمولا با نت شاهد شروع و تمام می شوند. در موسیقی غربی به این نت شاهد درجه اول گام می گویند. نوازنده خوب ی است که این نت را در هر دستگاه یا آواز به خوبی بشناسد و به موقع از آن استفاده کند.

- درآمد: اولین گوشه آغاز کننده هر دستگاه و آواز. گوشه درآمد تداعی کننده حال و هوای کل آن دستگاه یا آواز است؛ یعنی اگر می خواهید حال و هوای یک دستگاه را بفهمید، بهتر است که اول درآمدش را گوش بدهید.

- راتوار: معادل ردیف در موسیقی غربی.در غرب برای هر ساز یک رتوار مجزا موجود است. در ایران هم چنین کاری را برای ردیف کرده اند و برای هر سازی ردیف مخصوص آن را تدوین کرده اند.

- گام: در موسیقی غربی معادل دستگاه است که به دو دسته اصلی مینور و ماژور تقسیم می شود. به هشت نت پشت سر هم در موسیقی غربی یک گام می گویند. به فاصله بین هشت تا نت اکتاو هم می گویند.

- دانگ: هر چهار نت پشت سر هم یک دانگ است. در موسیقی غربی به هر دانگ یک تتراکورد می گویند. وقتی می گویند فلانی صدای شش دانگی دارد، یعنی می تواند شش تا دانگ که شامل 24 نت – یا به عبارتی سه گام است – را به ترتیب بخواند. خواننده شش دانگ ی است که به اجرای هر بیست و چهار نت تسلط کامل دارد. حنجره ای که این توانایی را دارد، چیز خاصی است.

- مرصع خوانی: مرصع پلو چیست؟ پلویی است که همه چیز تویش ریخته شده. مرصع خوانی هم همچین چیزی است. یعنی برخلاف مرکب خوانی، نیازی نیست دنبال وجه تشابه بین دستگاه ها باشید و هر موقع دلتان بخواهد دستگاه را عوض کنید. البته خواننده متبحر طوری این کار را می کند که برای شنونده آزاردهنده نباشد. در ضمن در مرصع خوانی هیچ نیازی نیست که آواز را در همان دستگاه اولیه به پایان ببرید.. یکی از مشهورترین خوانندگان سبک مرصع خوانی «رامبد صدیف» است.

________________________________________

بخش فرعی ردیف موسیقی ایرانی، به اندازه بخش اصلی تنوع و گستردگی دارد

جُنگ پنج و هفت

در ردیف موسیقی ایرانی پنج آواز اصلی وجود دارد که در واقع مجموعه ای از «گوشه» ها هستند که عضوی از دستگاه های مختلف بوده اند اما به خاطر شباهت بیشتری که با هم داشته اند، از دستگاه مورد نظر جدا شده و به شکل یک آواز درآمده اند.

این وسط، «بیات کرد» و «شوشتری» دو آوازی هستند که بین موسیقیدان ها بر سر مستقل حساب آوردنشان اختلاف است و آمار آوازها را بین عدد پنج و هفت معلق نگه داشته اند!

بیات کرد (کرد بیات)

آثاری که در این آواز خوانده شده اند، آنقدر محدودند که هیچ وقت تا به حال هیچ آلبوم کاملی از بیات کرد ساخته نشده. این آواز هم زیرمجموعه دستگاه شور به حساب می آید.

نمونه: در آلبوم «آستان جان» که اثر مشترک شجریان و پرویز مشکاتیان است، چند نمونه از این آواز وجود دارد. تصنیف «دل دیوانه» هم یک نمونه دیگر این آواز است.

بیات اصفهان

با اینکه این آواز گوشه های غمگینی دارد اما غم و حزن و اندوه آواز دشتی متفاوت است. حال و هوای بیات اصفهان تا حدودی با «گام مینور» در موسیقی غرب یکی است.

نمونه: این آواز یکی از آوازهای مورد علاقه آهنگسازها و خوانندههای ایرانی است و خیلی رویش کار می کنند. آلبوم «سفر به دیگر سو» شهرام ناظری و یک قسمت از آلبوم مشترک کیهان کلهر و علی بهرامی فرد با نام «تنها نخواهم ماند» در آواز بیات اصفهان است. تیتراژ سریال هزاردستان که مرتضی نی داوود ساخته هم یکی دیگر از نمونه های این آواز است.

دشتی

دشتی همیشه پای ثابت عزاداری ها بوده و هست. غمی که در این آواز وجود دارد قادر است اشک هر جنبده ای را دربیاورد! دشتی علاوه بر کاربردش در مراسم عزاداری، در موسیقی درمانی هم استفاده می شود. خیلی از روانشناس ها از این نوع موسیقی استفاده می کنند تا بیمار مورد نظر به راحتی احساساتش را بیرون بریزد و خودش را تخلیه کند. آواز دشتی بسیار شبیه آهنگ های منطقه گیلان است.

حتی یکی از گوشه های این آواز به نام «دیلمان»، نام منطقه ای در استان گیلان است. به همین خاطر هم خیلی ها به شوخی به آواز «دشتی» می گویند «رشتی». با اینکه تنوع این آواز زیاد نیست اما کارهای زیادی در آن ساخته شده. دشتی هم زیرمجموعه دستگاه شور است.
نمونه: آواز خوانده شده توسط فریدون پوررضا در موسیقی تیتراژ سریال پس از باران که در گوشه دیلمان است، به خوبی فضای آواز دشتی را تداعی می کند. جالب است بدانید آهنگ «رعنا»ی گروه رستاک و آهنگ معروف «ای ایران ای مرز پرگهر» با اینکه ملودی شادی دارند اما زیرمجموعه آواز دشتی هستند.

در واقع خلق این فضاهای متفاوت خیلی وقت ها به ذوق، خلاقیت و زیرکی آهنگساز برمی گردد که از فضای دستگاه یا آواز استفاده کند و با استفاده از ریتم، آهنگی خلق کند که با فضای عمومی دستگاه یا آواز متفاوت باشد.

بیات ترک

این آواز یکی از زیرمجموعه های دستگاه شور است و مثل همان دستگاه آدم را به وجد می آورد.

نمونه: قطعه «اندک اندک» شهرام ناظری بیات ترک است. شروع این آهنگ الهام گرفته از گوشه «درآمد» آواز بیات ترک است. آلبوم «گل صدبرگ» ناظری نمونه دیگری از این آواز است. جالب است بدانید اذان موذن زاده اردبیلی در گوشه ای از این آواز با نام «روح الارواح» ساخته شده و به نظر می رسد مرحوم موذن زاده به خاطر اسم این گوشه، آن را برای اذان خود انتخاب کرده.

افشاری

این آواز هم یکی از زیرمجموعه های دستگاه شور است. بسیاری از تصنیف های قدیمی در این آواز ساخته شده اند. آوازهای افشار گاه با حزن همراهند و گاهی هم بسیار شاد هستند.

نمونه: تصنیف «از کفم رها»ی عارف قزوینی با این شروع، «از کفم رها شد قرار اول ...» از نمونه های آشنای افشاری است.

شوشتری

با اینکه این آواز تم غمگینی دارد اما تعدادی آهنگ شاد هم در آن خوانده شده. با این حال تم اصلی این دستگاه غمگین است. شوشتری گوشه های کمی دارد. خیلی ها معتقدند شوشتری در واقع یکی از گوشه های دستگاه همایون است نه یک آواز مجزا.
نمونه: تصنیف بیا تا گل برافشانیم ساخته حسین علیزاه و با آواز علیرضا افتخاری در آلبوم راز و نیاز، قطعه بی کلام «به زندان» از ابوالحسن صبا و آهنگ معروف سریال دلشدگان دو نمونه غمگین از این آواز و آهنگ «جینگه جینگه ساز میاد و ...» یک نمونه شاد این آواز است.

ابوعطا

این آواز هم حال و هوای غمگینی دارد و زیرمجموعه دستگاه شور محسوب می شود.


اطلاعات

آشنایی با موسیقی در مفاهیم روانشناسی
آشنایی با موسیقی در مفاهیم روانشناسی

استفادة بشر از موسیقی، امری آسان و قابل دسترس بوده است، چون ریتم و ملودی، به عنوان دو رکن اساسی موسیقی، در سرشت انسان وجود داشته و از طرفی آواگری ها و حرکات ریتمیک نیز نیازی به تکلم نداشته است. از این رو، در بیشتر قبایل ابت مراسم و آیین های مختلف موسیقایی که وسیله ای برای ابراز همبستگی جمعی و از بین بردن ترس ها و غم ها و ایجاد آرامش و شادی و اراده در بین افراد قبیله بوده برگزار می شده است.
ادامه مطلب

اطلاعات

سبک پاپ
سبک موسیقی چیست؟ موسیقی پاپ چیست؟ هر شخصی صبح که از خواب بیدار می شود تا آ شب که به خواب می رود، کارهای متفاوتی انجام می دهد که هر کدام از فرهنگ متفاوتی وارد زندگی او شده اند. ممکن است لباس هایی بپوشیم که از فرهنگ اروپایی آمده و غذایی بخوریم که از فرهنگ ترکی آمده، با اعضای خانواده مان روابطی بر اساس فرهنگ ایرانی و با دوستانمان روابطی بر اساس فرهنگ امریکایی داشته باشیم. به طور کلی اگر کمی به زندگی خود و دوستانمان چه در ایران و چه خارج از ایران دقت کنیم متوجه خواهیم شد که فرهنگ های متفاوت بر جنبه های گوناگون زندگی ما تاثیر گذاشته اند. با ظهور تکنولوژی های ارتباطی پیشرفته در عصر جدید کمتر فرهنگی را می توان یافت که همچنان دستخوش تغییر نشده باشد. ادامه مطلب

اطلاعات

  • منبع: http://music101.blog.ir/1396/12/05/موسیقی-پاپ
  • مطالب مشابه: موسیقی پاپ
  • کلمات کلیدی: فرهنگ ,زندگی ,موسیقی ,اساس فرهنگ
  • در صورتیکه این صفحه دارای محتوای نامناسب میباشد و یا شما درخواست حذف آنرا دارید بر روی گزینه حذف اطلاعات در زیر کلیک نمائید.
آشنایی با ساز دومارو
در فلات تبت (tibet) نوعی ساز ضربی بنام damaru وجود دارد که در ساخت آن از جمجمه انسان استفاده می شود. این ساز از دو کاسه سر انسان تشکیل می شود و جالبتر از همه آنکه بنابر متون مذهبی مردم این منطقه، ترجیح بر آن است تا در ساخت این ساز از جمجمه سر یک پسر ۱۶ ساله و یک دختر ۱۲ ساله استفاده شود.
پوست کشیده شده روی جمجمه ها، پوست میمون می باشد و دو کاسه سر از قسمت بالا به یکدیگر متصل می شوند. برای چسباندن قسمت های مختلف ساز نیز از شیره درختان و خون انسان استفاده می شود. هر تکه از پوست بدن میمون توسط شانزده سوراخ بوسیله موی انسان روی جمجمه ها محکم می شود و تعدادی گلوله که از استخوانهای پرنده های آبی تهیه شده است توسط ریسمانهایی به وسط ساز متصل می شود. ادامه مطلب

اطلاعات

معرفی ساز چینی سیون
ساز بادی سوون یکی از قدیمی ترین سازهای چینی با قدمتی نزدیک به 7 هزار سال است.
روایت است که "سیون "از نوعی وسیله شکاری تقلید شده است. در زمان قدیمی مردم اغلب با پرتاب توپ گلی و یا سنگی که یک طرف آن با طناب وصل شده بود ،به شکار پرندگان و حیوانان می پرداختند. از انجا که اینگونه توپ توخالی بود و هنگام پرتاب به دلیل وزش باد ص از آن به گوش می رسید ؛ بعدها مردم برای تفریح در سوراخهای این توپ را فوت می د و این وسیله شکار بتدریج به موسیقی "سیون " مبدل شد.
ساز "سیون "در ابتدا از سنگ و یا استخوان و سپس با سفال درست می شد و اشکال گوناگون مثل شلغمی شکل، بیضی شکل، شکل توپ، ماهی و گل دارد. روی سر این "سیون " یک دهانه بادی موجود است و ته آن مسطح بوده و در دو جناح آن سوراخهای صوتی هست. قدیمی ترین "سیون " فقط یک سوراخ داشت و سپس بتدریج با چند سوراخ تهیه شد و در اوا قرن سوم قبل از میلاد "سیون "شش سوراخی بوجود آمد. ادامه مطلب

اطلاعات


آشنایی با ساز ارگ
تاریخچه ساز ارگ

سازهای کیبوردی از سه قرن قبل از میلاد هم وجود داشته اند که به ارگ های لوله ای تکامل پیدا د تا بعدهعا که به سازهای قابل حمل نظیر پورتیتو و ارگ پوزیتیو رسیدند. سازهای کلاویکورد و ها سیکورد در قرن چهاردهم ساخته شدند. زمانی که تکنولوژی بهبود یافت کیبوردهای پیچیده تر ساخته شدند. شامل کیبورد و ارگ 12 ص که هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد. در ابتدا صفحه کیبورد یک ساز، فقط می توانست یک مقدار خاص صدا تولید کند. در قرن هجدهم پیانوفورت اختراع شد که طریقه جدیدی از کنترل میزان و شدت صدا را توسط میزان فشار اعمال شده توسط فشار دادن کلید را ارائه می کرد.
ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز آکاردئون
آکوردئون نوعی ساز دارای شستی با بدنه ای چین دار که هنگام نواختن با فشار دست، بازوبسته می شود و دکمه های آن را با انگشت فشار می دهند؛آکوردئون یک ساز بادی شستی دار با سطح مورب متحرک در دو طرف و بدنه فانوسی است.
آکاردئون یک ابزار موسیقی قابل حمل است که بدنه اش از یک کیس با کلیدهایی شبیه کلیدهای پیانو در دو طرف و یک کیس باس که این دو قسمت مجزا را به هم وصل می کند، تشکیل می شود. شیوه استفاده از آکاردئون بدین صورت است که نوازنده آن را بین دو دست خود می گیرد و با باز و بسته ساز آن را می نوازد. ادامه مطلب

اطلاعات

دستگاه ماهور

دستگاه ماهور یکی از گستردهترین دستگاههای موسیقی ایرانی است و در ردیفهای گوناگون در حدود ۵۰ گوشه دارد. دستگاه ماهور به علت ح و ملودی روانی که دارد اغلب به صورت موسیقی شاد در جشن ها و اعیاد نواخته می شود. این دستگاه دارای گوشه های متنوعی است که با مقام های کاملاً متفاوت در سه بخش بم، میانی و زیر اجرا می شود. ناگفته نماند تمام گوشه ها به وسیلهٔ فرود به درآمد رجعت می کنند. ادامه مطلب

اطلاعات

  • منبع: http://music101.blog.ir/1396/11/21/دستگاه-ماهور
  • مطالب مشابه: دستگاه ماهور
  • کلمات کلیدی: دستگاه ,گوشه ,ماهور ,دستگاه ماهور
  • در صورتیکه این صفحه دارای محتوای نامناسب میباشد و یا شما درخواست حذف آنرا دارید بر روی گزینه حذف اطلاعات در زیر کلیک نمائید.

ساز چ
چُگور، چوگور یا قُپوز سازی است از خانوادهٔ سازهای زهی مقید از ردهٔ تنبور که به آن دوتار نیز می گویند. چگور مرکب از یک قطعه چوب مجوف بر شکل عودی کوچک است که دارای پنج وتر می باشد.
ساختمان این ساز از یک کاسه طنینی گل شکل و دسته ای مانند دسته تنبور تشکیل می شود. کاسه اش از سه تار بزرگ تر است. نوعی از چگور، دو تار ف ی دارد و به همین سبب به آن دوتار نیز می گویند. ادامه مطلب

اطلاعات

دستگاه شور

دستگاه های موسیقی ایرانی شامل دوازده آواز می باشد.

آوازها شامل: ۱) شور ۲) ابوعطا ۳) بیات ترک ۴) افشاری ۵) دشتی ۶)همایون ۷) اصفهان ۸) سه گاه ۹) چهارگاه ۱۰) نوا ۱۱) راست پنج گاه ۱۲) ماهور می باشد.

بررسی آواز شور:
ک روز به شی در زلف تو آویزم وز دو لب شیرینت صد شور برانگیزم تعریف: آوازی که به طریقی چشم گیر و پسندیده باعث به وجود آمدن وجد و حال شود شور خوانده شده است.
محل قرار نت شاهد درجه اول گام شور گسترده ملودی تا درجه چهارم گام قدما این دستگاه را تحت عنوان ام الاواز نیز خوانده اند. از این دستگاه چهار آواز مهم مشتق می شود که به ترتیب قرار نت شاهد( ابو عطا، بیات ترک، افشاری، دشتی) هستند. دو تا از این مشتقات گامشان با شور یکی است. مانند ابوعطا و دشتی. و فرودهای نهایی این دو آواز به دستگاه شور انجام می شود.دو آواز دیگر افشاری و بیات ترک ضمن استقلال گام، فرودهای نهایی در درآمدهای خودشان انجام می شود. ادامه مطلب

اطلاعات

  • منبع: http://music101.blog.ir/1396/11/24/دستگاه-شور
  • مطالب مشابه: دستگاه شور
  • کلمات کلیدی: دستگاه ,آواز ,دشتی ,بیات ,فرودهای نهایی
  • در صورتیکه این صفحه دارای محتوای نامناسب میباشد و یا شما درخواست حذف آنرا دارید بر روی گزینه حذف اطلاعات در زیر کلیک نمائید.
آموزش کوک ویولن
کوک با تیونر دیجیتال
یکی از ساده ترین روش های کوک سازها از جمله ویولن استفاده از دستگاه تیونر دیجیتالی است. نحوه کار این دستگاه به این صورت است که با کشیدن آرشه بر سیم بدون انگشت گذاری (دست باز) دستگاه دقیق سیم و نوتی را در حال حاضر در حال اجرای آن هستید بر روی صفحه دیجیتالی نمایش می دهد و تنها کاری که باید انجام دهید چرخاندن گوشی ها یا پیچ های تنظیم دقیق ویولن برای رسیدن به و نوت مورد نظر است. دقت کنید که برای هر سیم یک گوشی مجزا در بالای دسته ساز و همینطور یک پیچ تنظیم دقیق در قسمت سیم گیر ویولن موجود است.
تیونرهای در قیمت ها و کیفیت های مختلفی در بازار موجود هستند و بسته به میزان بودجه خود می توانید تیونر مورد نظرتان را انتخاب کنید.
با پیشرفت گوشی ها و تبلت های هوشمند برنامه هایی برای کوک ویولن نیز طراحی شده اند که بدون هیچ هزینه ای می توانید آنها را تهیه و استفاده کنید. کیفیت این برنامه ها مانند تیونرهای میان رده بازار است و برای استفاده روزمره بسیار مناسب هستند
آموزش کوک ویولن
صدای سیم های ویولن
آموزش کوک ویولن
دقت کنید چرخاندن گوشی های ساز باید بسیار آهسته و آرام انجام شود. هرگونه چرخش ناگهانی و یا چرخاندن بیش از حد باعث شدن سیم شما خواهد شد.
چرخاندن پیچ های تنظیم دقیق به هر اندازه باعث شدن سیم شما نخواهد شد و از این بابت آسوده باشید.
جهت صحیح چرخاندن گوشی های ویولن
جهت مخالف عقربه های ساعت: افزایش
جهت عقربه های ساعت: کاهش

آموزش کوک ویولن
کوک با پیانو
در صورتی که در منزل پیانو یا کیبورد (ارگ) دارید، می توانید با استفاده از آنها هم ویولن خود را کوک کنید. برای این کار نوت ها را به ترتیب مانند تصویر زیر روی پیانوی خود اجرا کنید و به دقت به صدای آن گوش کنید. سپس سعی صدای سیم مورد نظر خود را با پیانو هماهنگ و ی ان کنید. این روش از کوک نیاز به تمرین و مهارتی دارد که به تدریج در شما تقویت خواهد شد و این مهارت همان توانایی تشخیص صدا است. با این تکرار و تمرین این روش گوش شما به نوت ها حساس تر خواهد شد و این مهارت باعث بهبود انگشت گذاری شما می شود و نوت های فالش (ناکوک) کمتری خواهید داشت.

آموزش کوک ویولن

کوک نسبی
این روش از کوک مهارتی است که باید به صورت روزمره آن را تمرین کنید تا پس از مدتی به تدریج بتوانید به صورت نسبی سیم ها را کوک کنید. این روش به این صورت است که ابتدا سیم لا (a) را با یکی از روش های بالا کوک می کنیم. سپس باید سیم لا را همزمان با سیم ر (دوبل) بنوازید. در این صورت یک فاصله پنجم درست خواهید داشت. در صورتی که سیم سوم (ر) کوک نباشد و از خود کمتر یا بیشتر باشد، دو ص که حاصل دو سیم است بر روی هم منطبق نبوده و ص نامطلوب و ناخوشایند خواهید شنید. در صورتی که سیم ر در کوک صحیح خود باشد، دو صدا با فاصله پنجم درست بر هم منطبق شده و ص مطلوب و شفاف خواهیم داشت.با تغییر کوک و چرخاندن گوشی یا پیج تنظیم دقیق سیم سوم و گوش دادن دقیق به فاصله و کیفیت دو صدا، متوجه لحظه انطباق دو سیم خواهید شد. در این مرحله سیم سوم شما کوک شده است. حال همین کار را در مورد سایر سیم ها انجام دهید. (سیم سوم با سیم چهارم ) و (سیم اول با سیم دوم) دوبل نواخته و کوک شود.

نکته: به این علت ابتده سیم لا (a) را کوک می کنیم که در ار ترهای بزرگ که سازهای زهی، بادی، کوبه و …. همنوازی می کنند و طبیعتا تمام سازها می بایست کوک ی ان داشته باشند، ساز بادی ابوا نوت لا را اجرا می کند و سایر سازها با گوش دادن به این صدا، ساز خود را کوک می کنند. به همین علت معمولا ابتدا سیم لا و سپس سایر سیم ها توسط نوازنده کوک می شوند.

مشکلات رایج در کوک ویولن
یکی از مشکلات معمول هنگام کوک ویولن، خارج شدن گوشی از جعبه گوشی و شل شدن آن است. در این وضعیت در صورت رها گوشی، سیم کشش خود را از دست داده و به سرعت کوک رها می شود. برای جلوگیری از این اتفاق، زمان کوک و چرخاندن گوشی درجهت مورد نظرتان (ساعتگرد یا پادساعتگرد)، گوشی را همزمان به سمت داخل جعبه گوشی ها فشار دهید. در این صورت پس از رها آنها در جای خود مستحکم خواهند بود و کوک خود را حفظ خواهند کرد.
برای جلوگیری از شدن سیم تا جایی که می توانید از پیچ های تنظیم دقیق موجود در سیم گیر استفاده کنید. فقط در صورتی که کوک ساز به دلایل مختلف تغییر بسیار زیادی کرده است از گوشی ها استفاده کنید. این دلایل می توانید تغییر ناگهانی و بسیار زیاد رطوبت و دمای هوا، ضربه به ساز یا گوشی ها، تعویض سیم، کوک ن ساز برای مدت طولانی و …… باشد.

آموزش کوک ویولن


اطلاعات

  • منبع: http://music101.blog.ir/1396/11/11/آموزش-کوک-کردن-ویولن
  • مطالب مشابه: آموزش کوک ویولن
  • کلمات کلیدی: ,دقیق ,ویولن ,چرخاندن ,صورت ,گوشی ,تنظیم دقیق ,پیچ‌های تنظیم ,استفاده کنید ,چرخاندن گوشی ,پنجم درست
  • در صورتیکه این صفحه دارای محتوای نامناسب میباشد و یا شما درخواست حذف آنرا دارید بر روی گزینه حذف اطلاعات در زیر کلیک نمائید.

آشنایی با ساز تنبک
پیشینه
قدمت تنبک با نام های پهلوی دمبلک به پیش از می رسد و بنابر نظر معین دمبک صورت دگرگون شدهٔ همین نام است.
تنبک در چند دههٔ اخیر پیشرفت چشم گیری کرده و به عنوان سازی تکنواز و مستقل مطرح شده است. این پیشرفت مرهون تلاش ان این ساز است، که در این میان نقش فقید حسین تهرانی به قدری اهمیت دارد که می توان از او به عنوان پدر تنبک نوازی نوین ایران یاد کرد. ریشه نام دربارهٔ وجه تسمیه این ساز، هنوز یک رای نهایی حاصل نشده است. بهمن رجبی معتقداست که نام این ساز در اصل تنبک بوده و تبدیل آن به تمبک به دلیل قلب حرف «ن» ن به «م»، قبل از حرف «ب» است؛ مثل اتفاقی که در تلفظ واژهٔ «شنبه» می افتد. (تنبک و نگرشی به ریتم از زوایای مختلف نوشته بهمن رجبی) اما گروهی دیگر اعتقاد دارند که صورت «تنبک» منشاء منطقی نداشته و به همین دلیل به اشتباه در میان مردم رواج یافته است. اما در نوازندگی این ساز از تکنیک هایی به نام های «تُم»، «بک»، «پلنگ» و «ریز» استفاده می شود؛ بنابراین چندان بعید نیست اگر نامگذاری «تمبک» بر اساس همین اسامی صورت گرفته باشد. از دیدگاه زبان شناسان واژه tambourine که در زبان های اروپایی برای تمبک به کار می رود از واژهٔ تنبور پهلوی وام گرفته شده است.
ادامه مطلب

اطلاعات


آشنایی با ساز دوتار
ساز دوتار
دوتار به عنوان یکی از مهمترین آلات موسیقی سنتی در اسان شمالی است. دوتار نوازی اسان شمالی و بخشی گری، به عنوان یکی از میراث ملی ایران زمین در یونسکو به ثبت رسیده است. دوتار یکی از سازهای مضر موسیقی ایرانی است و همان گونه که از نام آن برمی آید، دارای دو سیم (تار) است. این ساز را معمولاً با مضراب نمی نوازند و با ناخن، زخمه می زنند. دوتار شمال اسان یکی از سازهای کهن شمال شرقی کشور به شمار می رود و بخش اعظمی از فرهنگ موسیقایی این سرزمین را در خود جای داد است. گستره جغرافیایی موسیقی این منطقه را به گونه ای چندفرهنگی تبدیل کرده است که از داشته های فرهنگ اقوام ترک، کرد و ترکمن که در این سرزمین ها ن هستند بهره می برد. ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز ابوا
ابوا :
این ساز جزو ساز های بادی چوبی دو زبانه به وجود می آید.
سابقه ی تاریخی این ساز به عصر باستانی یونان و ساز آئولوس ( aulos)
و همچنین تمدن مصر و ایران و چین و عرب می رسد. از قرن ۱۴ دگرگونی در این ساز آغاز شد.
در قرن ۱۷ از سورنای انو ( ملودی نواز ) و ساز های مشابه آن، ساز تکامل یافته ابوا به وجود آمده.
احتمالا اولین ابوا توسط خانواده ی هوتتره ساخته و توسط موزیسین های دربار لویی ۱۴ نواخته شده اند.
ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز کنترباس و تفاوت آن با خانواده ویولن
دوبل باس یا همان کنترباس، سالهای سال است که بعنوان بزرگترین ساز زهی، عضو ج ناپذیرار ترهای سمفونیک قلمداد می شود. علاوه بر آن از زمان پیداش موسیقی jazz استفاده از این ساز در ار ترهای کوچک و بزرگ jazz بعنوان یک عامل اصلی نگهدارنده ریتم، در کنار درامز و نیز اجرای سولو همواره مورد توجه بوده است.
بزرگ ترین ساز خانواده زهی – آرشه ای ها محسوب می شود . دارای بم ترین گستره صوتی در خانواده های زهی – آرشه ای ها می باشد . کوک سیم های این ساز به ترتیب از زیر به بم عبارت است از : سل (سیم اول) ر (سیم دوم) لا (سیم سوم) می (سیم چهارم) سیم های کنترباس برع سیم های ویلن کوک می شوند . این ساز یک اکتاو بم تر از نت نوشته شده صدا می دهد.
این ساز دارای ۴ سیم است، اما نمونه های ۵ سیمه این ساز نیز وجود دارد.( کنترباس های ۵ سیمه قادرند ۴ نت بمتر از کنترباس های ۴ سیمه اجرا کنند) سیم های کنترباس با فاصلهٔ چهارم درست کوک می شوند. اولین سیم کنترباس که زیرترین کوک را دارد .

ریشه های پیدایش

از کنترباس به عنوان تنها ساز مدرن خانواده ویولا دا گامبا نام برده می شود، خانواده ای که اصلیت اروپایی دارد و در قرن ۱۵ میلادی پدید آمد. به همین خاطر می توانیم به این ساز ویول بیس نیز بگوییم. با این حال این مسئله که آیا کنترباس مستقیماً از خانواده ویولا دا گامبا است یا نه، به طور کامل به جواب نرسیده است.
تا قبل از صده ۲۰ میلادی بسیاری از کنترباس ها تنها سه سیم داشتند، در مقابل سازهای معمول خانواده ویولا دا گامبا که پنج یا شش سیم داشتند، و یا سازهای خانواده ویولون که چهار سیم داشتند.
پال برن در کتاب «تاریخی از کنتر باس»، با اشاره به چندین منبع می گوید کنترباس به عنوان یک بیس حقیقی در خانواده ویولون ریشه دارد. وی توضیح می دهد، در صورتی که شکل ظاهری کنترباس به خانواده ویولا دا گامبا شبیه می باشد، اما ساختمان داخلی اش تقریباً با سازهای خانواده ویولون برابری می کند، و با ساختمان داخلی ویولاها بسیار متفاوت می باشد.

این ساز که گاهی تحت عنوان ویولن باس (b violin) هم نامیده می شود در واقع از خانواده ویولن یا اگر دقیقتر بخواهیم بررسی کنیم به خانواده ای موسوم به ویول (viol و یا بطور مشخص viola da gamba) تعلق دارد که سابقه آن به قرن پانزدهم در اروپا باز می گردد. یک نگاه ساده کاملآ مشخص می کند که کنترباس های امروزی بیشتر به ساز های خانواده ویول شباهت دارند تا ویولن.

در میان خانواده سازهای ویول، کنترباس نزدیکترین شباهت را به سازی بنام violone دارد که به معنی "ویول بزرگ"است. نکته بسیار جالب آن است که violone بر خلاف اغلب سازهای زهی متداول امروزی، مانند گیتار دارای فرت است و نوازنده آن بسادگی می تواند محل نت های مورد نظر خود را روی دسته (یا همان گردن ساز) پیدا کند.

(در اینجا لازم است اشاره شود که برخی از کارشناسان با این موضوع مخالف هستند و آنرا از نسل ویولون می داند. آنها معتقدند حتی اگر در بدترین شرایط کنتر باس از خانواده ویول باشد، ساختمان امروزی آن بیشتر شبیه به ویولن است تا ویول؛ که دلیل اصلی آنها بیشتر نداشتن فرت در کنترباس است.)

دیگر تفاوت violone نسبت به کنترباس در تعداد سیم های آن است یک کنترباس امروزی دارای چهار سیم است، حال آنکه violone دارای شش سیم بوده است. پس از ساخت کنترباس تا مدتها این ساز دارای سه سیم بود، اما از اوا قرن نوزدهم به بعد و در قرن بیستم استاندارد چهار سیم برای این ساز به رسمیت شناخته شده است.

کنترباس با شانه های افتاده طرحی است که بیشتر در قرن هجدهم در آلمان تولید می شده است.
برای توجه به تفاوتهای آشکار کنترباس از خانواده ویولن به این نکته نیز باید توجه کرد که سیم های این ساز عمومآ با فاصله های چهارم کوک می شود یعنی می، لا، ر و سل در حالی که در ویولن اغلب با فاصله های پنجم و بصورت سل، ر، لا و می کوک می شود. البته شاید علت آن کمتر شدن کشش سیم ها باشد تا نوازنده بتواند با نیروی کمتری نت ها را روی سیم ها بگیرد.


علت نامگذاری

دلیل آنکه به این ساز دوبل باس گفته می شود آن است که نام کنترباس یا contrabb o در ایتالیایی برای سازهایی بکار برده می شد که یک اکتاو زیر بخش باس (ویولن سل یا چلو) در ار تر حضور پیدا می د. این سازها عمومآ همان ملودی باس را یک اکتاو پایین تر اجرا می د و به همین دلیل به آن دوبل باس به معنی تکرار کننده بخش باس گفته می شود.


اما آنچه مسلم است امروزه نقش این ساز در ار ترهای سمفونیک و بخصوص jazz به مراتب بیش از تکرار ملودی دیگر بخشهای موسیقی است.

از این ساز تحت اسامی زیر نیز یاد می شود :

چه این ساز را به خانواده ویولن نسبت دهیم و چه به خانواده ویول مشکلی که در ساخت آن وجود دارد این است که هرگز استانداردی برای طراحی و ساخت کامل ساز بوجود نیامده است.

امروزه این ساز در سه طرح اصلی ساخته می شود، یکی شباهت بسیاری به خانواده ویولن دارد، یکی به خانواده ویول و دیگری به خانواده ای از گیتارها بنام بوستو (busetto)، که البته نسبت به دو ح دیگر کمتر تولید می شود.

مشکل به اینجا نیز ختم نمی شود، حتی سازندگانی که این ساز را در یکی از دسته های فوق می سازند، ممکن است در ساخت قسمت پشتی ساز طرح ی انی را رعایت نکنند. ممکن است یکی آنرا گرد بسازد، یکی با با ح انحناء شبیه به ویولن و حتی صاف و مسطح و یا با یک زاویه تیز و ...

شانه های کنترباس نیز به طرق مختلف ساخته می شود گاهی شانه ها همانند ویولن مشخص است و گاهی ح افتاده دارد.

آشنایی با ساز کنترباس و تفاوت آن با خانواده ویولن
مشکلات کاربردی

سبکی نسبی این ساز نوازنده را همواره وسوسه می کند که ساز را با خود حمل کند، اما حجم زیادی که می کند معمولآ دردسرهای مخصوص به خود را دارد.

از دیگر مشکلات این ساز آن است که به دلیل چوبی بودن و بزرگی حساسیت بیشتری نسبت به سایر سازهای مشابه در مقابل تغییر شرایط محیطی (گرمی و سردی، رطوبت و ...از خود نشان می دهد و چون عمومآ به هنگام تمرین و اجرا جابجا می شود معمولآ مزاحمتهایی را در این زمینه برای نوازنده ایجاد می کند.

ارتفاع یک کنترباس دست کم چیزی در حدود ۱۸۰ سانتیمتر است و از آنجایی که سازهای یک چهارم و یک دوم سایز کنترباس نیز موجود است بنابراین سن شروع به تمرین با این ساز باید هنگامی باشد که هنرجو بتواند آنرا به راحتی در دست بگیرد و به آن تسلط داشته باشد.
در مواردی که هنرجویان علاقمند به یادگیری این ساز از سنین پایین تری هستند، ممکن است با ویولن سل یا حتی گیتار بیس آموزش را آغاز کنند.

کوک

همانطور که گفته شد یک دوبل باس معمولآ بصورت e-a-d-g کوک می شود. در این کوک نت می، بم ترین نت است که ی معادل بم ترین نت می روی پیانو یعنی چیزی در حدود ۴۱ هرتز را دارد. تحت این شرایط نت سل (g) معادل نت سل ای است که در اکتاو دوم زیر نت دو وسط پیانو قرار دارد.

لازم به ذکر است که برخی از نوازندگان با توجه به قطعه ای که می خواهند اجرا کنند ممکن است کوک ساز خود را تغییر دهند مثلآ f#-b-e-a و یا ... این مورد بخصوص به هنگامی رخ می دهد که نوازنده بخواهد بصورت سولو هنر نمایی کند. تحت این شرایط با وجود آنکه کشش سیم ها بیشتر و نوازندگی سخت تر می شود، اما نوازنده امکان اجرای نت های زیرتر را خواهد داشت.
کوک دیگری نیز متداول است که در آن با استفاده از فاصله های پنجم ساز را بصورت c-g-d-a کوک می کنند. این کوک بیشتر محبوب نوازندگان jazz است، چرا که تحت این شرایط آنها به راحتی می توانند فاصله های نهم و دهم - که کاربرد زیادی در jazz دارند - را بگیرند.
نباید فراموش کرد که کوک فاصله پنجم توانایی این را دارد که از طریق هارمونیک ها دیگر سیم ها را به ارتعاش در آورد و به همین دلیل معمولآ صدای بلند تر و غنی تری از کوک فاصله چهارم دارد.

آرشه
برای نواختن کنترباس دو مدل آرشه توسط نوازندگان این ساز استفاده می شود :۱- آرشهٔ آلمانی ۲-آرشهٔ فرانسوی . از نظر ساختمان آرشه، در آرشهٔ فرانسوی فاصلهٔ بین فراگ آرشه و چوب کمتر از آرشهٔ آلمانی است .(آرشهٔ فرانسوی شبیه به آرشهٔ دیگر سازهای زهی میباشد). هرکدام از این دو نوع آرشه دارای تکنیک نوازندگی متفاوت میباشد.



اطلاعات

چگونه تمرین موثری داشته باشیم؟ نواختن ساز، یک فعالیت هنری زیبا است که خلاقیت شما را افزایش می دهد. ولی ب مهارت در این حوزه نیازمند زمان، تلاش، و مهم تر از همه، تمرین است. اگر برنامه ریزی داشته باشید، دوره های پایه را با تمرینات گرم و سرد کامل کنید، و خود را مدام به چالش بکشید، سازتان را به طور موثری خواهید نواخت. ادامه مطلب

اطلاعات

تاریخچه ساز قانون
تاریخچه
قانون سازی است متعلق به خانواده سیتار
(cythare) که در سده های میانی تحت عنوان canon یا miocanon به اروپا برده شد. این ساز به شکل ذوزنقه ی قائم ا اویه و از سازهای مضر که در ساخت آن چوب ، ف ، استخوان ، پوست ، زه و مواد دیگری به کار رفته است. قانون از نظر ساختمان جزو گروه سازهای ذرات الاوتار مطلق زخمه ای است که دارای سیم های آزاد است ، بنابراین نیازی به بندی و گرفتن سیم ندارد و ایجاد نواهای چند ص به آسانی با آن امکان پذیر است.
برخی اختراع این ساز را به افلاطون نسبت می دهند و عده ای بر این باورند که مخترع این ساز فار است و برخی دیگر می گویند منشا آن اسان بوده و در قرن سیزدهم میلادی در موصل پیدا شده، هر چند هیچ یک از این نظردهندگان دلیلی بر ادعای خود ندارند. واقعیت این است که در فرهنگ کلاسیک شرق ، ردی از سازهای خانواده سیتار پیدا نشده و سرچشمه بسیاری از سازهای دیگر ، تاریک مانده است. آنچه بیشتر محتمل می رسد این است که قانون از سرزمین های خاور نزدیک به اروپا رسیده و در کشورهای اروپایی با مکانیزه آن ، بزرگترین ساز کلاویه دار سیمی را ساخته و پرداخته اند.قانون را باید سازی از اوایل دانست. ترک ها زمانی چند این ساز را فراموش کرده بودند ، اما از زمان محمود دوم ، عمر افندی آن را از شام به ترکیه آورد و به سرعت میان مردم رواج یافت. فار این ساز را هزار سال پیش بصورت 45 سیمی اختراع و در کتاب خود " الموسیقی الکبیر " بیان کرده است. صفی الدین آن را " نزهه " نامیده است . امروزه در سراسر آفریقا ، آسیا و اروپا این ساز نواخته می شود.نام ساز از واژه یونانی kanon گرفته شده که در آن زبان به مفهوم قانون و قاعده است. ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز چنگ


«چنگ» در ایتالیایی و اسپانیایی arpa، در آلمانی harfe، در فرانسه harpe و در انگلیسی harp خوانده می شود.

تاریخ چنگ
پیدایش چنگ از پیدایش کمان نشأت گرفته است؛ در اثر تیراندازی، زه مرتعش می شده و صدای کمی به گوش می رسیده است. چنگ های اولیه شبیه کمانی از نی و چوب بوده که زهی میان آن کشیده شده است.

چنگ در خاور نزدیک
منشأ و مبدأ چنگ به میانرودان یا همان «مزوپوتامیا» باز می گردد. نخستین چنگها و همینطور لیره، 3500 سال پیش از میلاد در سومر یافته شده اند. برخی از آنان در گورها و مقبره های سلطنتی «اور» که شهری باستانی در جنوب میانرودان و از ای متمدن سومر و اکد بوده و هم اکنون یکی از مناطق باستانی پر ابهت در عراق به حساب می آید یافت شده اند. قدیمیترین نقش و نگار های چنگ، در پرسپولیس ایران باستان مربوط به 500 سال پیش از میلاد و در مصر مربوط به 400 سال پیش از میلاد دیده می شوند. شکوفایی چنگ در سرزمین پارس ها همراه با نوآوری آن به 3000 سال پیش از میلاد باز می گردد. در 1900 سال پیش از میلاد، ایرانیان چنگهای زاویه دار را به صورت عمودی یا افقی با جعبه ای از صدا در آوردند.
ادامه مطلب

اطلاعات

آشنایی با ساز ترومپت
ترومپت از سازهای بادی برنجی است و که در محدوده انو زیرترین صدا را در بین سازهای بادی برنجی می تواند تولید کند. ترومپت از نظر ظاهر بسیار شبیه به کورنت است. فرق آن با کورنت در لوله آن است که در بیشتر طول خود قطری ی ان دارد. ترومپت در انواع موسیقی های امروزی مانند موسیقی کلاسیک، موسیقی جاز، موسیقی پاپ بکار می رود.
لوله ترومپت به صورت م وطی ویژه است که به دهانه ای ناقوسی منتهی می شود لوله این ساز تا سده ۱۵ به شکل مستقیم ساخته می شده و از آن به بعد به شکل منحنی ساخته می شود. بر روی لوله سه دگمه مشاهده می شود که اولی باعث ازدیاد طول لوله برای بدست آوردن یک بم می شود، فشار دگمه دوم صوت را نیم و فشار دکمه سوم یک و نیم پایین می آورد. ادامه مطلب

اطلاعات

نکات مهم برای ید دف دَف، یکی از ساز های کوبه ای در موسیقی ایرانی است که شامل حلقه ای چوبی در اطراف و پوست نازکی بر سطح آن می باشد و با ضربه های انگشت آن را می نوازند.

دَف دارای مشخصاتی بسیار مشابه با دایره می باشد، تفاوت عمده ی دَف با دایره در اندازه آن است، در واقع دَف در اندازه ای بزرگ تر از دایره ساخته می شود. دَف ها صدای بم تری به نسبت دایره دارند که همین امر باعث گردیده تا ص کاملاً جذاب و متفاوت از دایره داشته باشند.

با توجه به مطالب درج شده در کتب موسیقی و اشعار قدیمی در مورد این ساز، در دوره ی ایران، از دَف برای پشتیبانی و حفظ وزن در گروه های موسیقی و مجالس عرفانی استفاده می شده و رکن اصلی این مجالس بوده و قوالان هم زمان با خواندن سرود از آن استفاده می د.
ادامه مطلب

اطلاعات

سلفژ در تعریف: سلفژ را می توان خواندن یک سری نت ها به صورت پی در پی و پشت سر هم و با رعایت قوانین نت ها و سکوت ها و … معرفی کرد. پایهء آموزش سلفژ دانستن ارزش زمانی هر نت است و در کنار این باید ارزش زمانی هر سکوت را نیز بدانیم. یعنی باید با تئوری موسیقی آشنایی داشته باشید. در ادامه با تعاریف سلفژ، تقسیمات صدای انسان و مراحل گیری و ... آشنا می شویم:
تعاریف کوتاهی از سلفژ: ادامه مطلب

اطلاعات

  • منبع: http://music101.blog.ir/1396/09/19/آمورش-سلفژ
  • مطالب مشابه: آمورش سلفژ
  • کلمات کلیدی: سلفژ ,ارزش زمانی
  • در صورتیکه این صفحه دارای محتوای نامناسب میباشد و یا شما درخواست حذف آنرا دارید بر روی گزینه حذف اطلاعات در زیر کلیک نمائید.
قبل از تمرین سازتان سعی کنید تا دستهایتان را گرم کنید. به هیچ عنوان در هنگام شروع تمرین قطعه ای سخت و یا تکنیکال را اجرا ننمایید در بسیاری از موارد عدم توجه به این نکته باعث میشود تا فشار زیادی بر عضلات شما وارد شود و حتی کشیدگی هایی در عضله ایجاد نماید؛ یکی از روش های بسیار خوب اجرای گام و آ ژ با سرعت بسیار پایین میباشد و سپس اجرای قطعه ای ساده برای شروع تمرین.
ادامه مطلب

اطلاعات

نکات ید سنتور
انواع سنتور:

سنتور بر اساس ابعاد خاص که قاعده هم دارد می تواند به سنتور سل، لا، سی …،کروماتیک، ۱۲ ک، ۱۴ ک، باس و…تقسیم شود. البته در این تقسیم بندی تنها ابعاد ساز متغیر است و بقیه اجزای ساز ی ان می باشد.

بخشهای مختلف سنتور:
جعبه رِزُنانس
جنس جعبه
گل روی جعبه
ضخامت صفحه و کف
ک
گوشی و سیمگیر
جنس سیم
معیارهای ارزی

ادامه مطلب

اطلاعات

 ید ویلن
باید دانست که انتخاب ساز، انتهای ماجرا نیست، بلکه ابتدای ماجراست. ید یک ساز، نیازمند انتخ دقیق و مناسب است. به همین دلیل با وجود نوشته های بسیاری که در رو مه ها، مجلات، سایت ها و رسانه های مختلف در این زمینه وجود دارد، ما بر آن شدیم که با همکاری و همفکری جمعی از اساتید و ویولنیست های موفق، مقاله ای کامل، مفید و شایسته را تقدیم به علاقمندان کنیم. اگر انتظار دارید که در آینده یک نوازنده خوب باشید، باید حرفه ای بین ید و همچنین حرفه ای رفتار کنید. آموختن ویولن سخت نیست، اما تلاش بسیاری می طلبد. برای تلاش در این زمینه باید حس امیدواری به هنرجو تزریق شود. یکی از عوامل مهمی که در این زمینه کمک بسیاری خواهد کرد، داشتن یک ساز خوب است. سازی که صدای آن باعث هراسیدن هنرجو نشود و ذوقی را به او منتقل کند که وی بتواند فعل خواستن را بهتر صرف کند. ادامه مطلب

اطلاعات

 ید گیتار الکتریکی


اولا قبل از هرچیز پیشنهاد میکنم ید گیتار رو تنهایی انجام ندید. یا با دوستی یا تون یا بالا ه ی که توی این کار واردتره هماهنگ کنید و ازش کمک بگیرید. اما اگه خواستید تنها برید حواستون باشه :

۱- توی ید گیتار الکتریک در ایران پول حرف اول رو میزنه! اون هم توی بازار محدود ایران که یه جورایی قیمتها کاملا دل بخواهی تعیین میشه! سعی کنید مواردی مثل رنگ گیتار، قیافه خاص گیتار رو اصلا مدنظر قرار ندید .

اون هم به چند دلیل. دلیل اول اینکه این موارد بیخود باعث افزایش قیمت ساز میشن و مورد دوم اینکه خیلی سازهای به دردنخور هستن که فقط قیافه جذ برای بعضی ها دارن که میتونه جذبشون کنه. خلاصه سعی کنید کیفیت ساز مدنظرتون باشه نه ظاهرش. این حرف در زمانی که شما بخواید یه ساز دست دوم ب ید اهمیتش چند برابری پیدا میکنه چون ممکنه یه ساز که ظاهرش یه کم داغون باشه ولی playability خیلی خوبی داشته باشه رو بتونید با قیمت پایینتری ب ید ولی تحت تاثیر ظاهر نه چندان مناسبش از دستش بدید. پس سعی کنید که اشتباه بزرگیه. سعی کنید ظاهر براتون چندان مهم نباشه. ادامه مطلب

اطلاعات

آخرین ارسال ها

آخرین جستجو ها